De groene wand

“De groene wand”

Een kleine selectie uit de tekeningen die ontstaan zijn in de eerste helft van 2016.

Eind 2015 is er in de benadering van mijn onderwerp langzaam aan een verschuiving gekomen. Mijn aandacht richt zich minder op het overzien en de vergezichten van het landschap  maar meer op de boswand, de groene barrière die je in eerste instantie buitensluit en waarachter een hele wereld aan dromen ligt. De “groene wand’ is op het eerste gezicht gesloten en defensief, maar zij is ook beweeglijk en veranderlijk. Het wisselende licht, de beweging van de wind, de seizoenen en groei en verval geven die groene muur steeds een ander gezicht, andere vormen en kleuren en daarmee een een scala aan stemmingen. In deze muur ontstaan kleine openingen die je een korte blik geven op het bos wat zich daar binnen bevindt.  Altijd een kort beeld en het begin van een verhaal dat voortdurend van vorm en stemming verandert. Dit afweren en uitnodigen prikkelt mij voortdurend om op zoek te gaan, om mijn neus in al die vormen te steken en met alles wat in mijn macht ligt die verhalen op te diepen en in tekeningen te verbeelden.

Werk (klik voor groter beeld):

Vijf films van Inge van den Tillart

Vogelslag, Pandora's Pennendoos, Papegaaienzang, Drei Tonk en Liefdeslied.

Vijf films van Inge van den Tillart over mijn werk als tekenaar, graficus en boekenmaker.

In de afgelopen maanden maakte Inge van den Tillart op mijn atelier aan het Spaarne opnamen over de productie van een aantal uitgaven van de Althæa Pers Den Haag, de uitgeverij van Jos Swiers die zich heeft gespecialiseerd in de uitgave van bibliofiele- en kunstenaarsboeken in kleine oplage. Aan een aantal van zijn boeken heb ik intensief meegewerkt en in deze films komen deze boeken uitgebreid in beeld. Ik beschrijf gedetailleerd hoe ik te werk ga, wat mijn drijfveren zijn en hoe de productie van deze bijzondere uitgaven tot stand komt. 

Deze films zijn ook te vinden op de website van de Althæa Pers en op de website van Atelier de Goedemoet of de site van Inge’s boekbindpost:

althaeapers.nl/uitgaven/johan-breuker/

www.degoedemoet.nl  

www.ingevandenthillart.nl/boek/boekbindpost/2016-nr1/


De Peel op papier

Uitnodiging

Het bestuur en de medewerkers van Museum De Wieger en het bestuur van de Nederlandse Kring van Tekenaars nodigen u van harte uit voor de opening van de tentoonstelling:

kaart voor mail

‘De Peel op papier’
veertien tekenaars geven hun visie op de Peel

De opening van deze tentoonstelling vindt plaats op zondag 21 juni 2015 om 15.00 uur en het openingswoord zal gesproken worden door Frank Lubbers.

Deze tentoonstelling is een samenwerkingsproject van Museum De Wieger en de Nederlandse Kring van Tekenaars.

De deelnemende kunstenaars zijn:
Johan Breuker, Annemieke Harkema, Wilma Laarakker, Ank Overweel, Jaap Schlee, Godelieve Smulders, Edith Sont, Jan van Spronsen, Janneke Tangelder, Francisca Tollenaar, Willem Vaarzon Morel, Jan Vosman, Mia Westerhof en Wim Worm.

De tentoonstelling loopt van 21 juni tot en met 20 september 2015 en bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie die tijdens de tentoonstelling verkrijgbaar is.

Rondleiding expositie ‘De Peel op Papier’ op zondag 5 juli 2015. Tijd 13.30 uur. Deelname gratis.
Reserveren gewenst: miawesterhofatversateldotnl of 06-4392455

U bent van harte welkom in De Wieger, de culturele huiskamer van Deurne.De WIEGER, logo

Museum de Wieger is geopend van dinsdag tot en met zondag van 12.00 tot 17.00 uur.
Oude Liesselseweg 29, 5751 WN Deurne, 0493 – 322930, www.dewieger.nl

Tekeningen over de Peel

Huntenkunst 2015

Huntenkunst 2015

Huntenkunst 2015 vindt op 29, 30 en 31 mei voor de 23ste  keer plaats in de  SSP-hal in Ulft. Huntenkunst werd vernoemd naar het buurtschap Veldhunten (2 km van Ulft) . Daar ontstond het idee om een kunstmanifestatie te houden. Het initiatief  werd verder uitgewerkt in samenwerking met de Ulftse Galerie bij de Boeken, een stichting die sinds 1972 exposities organiseert. De selectie geschiedt op grond van verschillende criteria: voorop staat de kwaliteit van het werk en de diversiteit van het aanbod. De manifestatie dient een afspiegeling te zijn van de veelheid aan achtergronden, uitgangspunten en technieken in de beeldende kunst. In 1993 is Huntenkunst officieel een stichting geworden en wel onder de naam: ‘Stichting ‘Huntenkunst’. Ondertussen is het aantal deelnemers gegroeid tot 220. Iedere kunstenaar heeft de beschikking over een unit.

Het opmerkelijke aan Huntenkunst is, dat de kunstenaars zelf aanwezig zijn. Er bestaat een bijzondere onderlinge uitwisseling. Er gaat van de manifestatie – een mix tussen expositie en beurs – een inspirerende werking uit. De kunstenaars zijn afkomstig uit diverse landen. Op Huntenkunst zijn  daardoor invloeden van de landen van herkomst in de getoonde werken te achterhalen. Huntenkunst is steeds op zoek naar nieuwe contacten en breidt daarom het netwerk met kunstenaars uit diverse landen uit. Vanaf het begin waren er contacten met leden van de organisatie van de Jahressausstellung NRW Düsseldorf. Prominente sprekers gaven tijdens onze openingen hun visie op Huntenkunst. Ongeveer 70% van de deelnemende kunstenaars is afkomstig uit het buitenland, onder hen diverse Duitse kunstenaars. Om ook intensieve kunstcontacten met kunstenaars uit andere landen te ontwikkelen, heeft de organisatie besloten om ieder jaar kunstenaars uit een specifiek land onder de aandacht te brengen.

Naast de gebruikelijke kunstenaars uit diverse landen, zullen  kunstenaars uit de U.S.A. hun werk presenteren. Parallel aan Huntenkunst is in ‘Galerie bij de Boek – en’ te Ulft hun werk te zien (tot 5 juli). Huntenkunst 2015 betekent een intensieve kennismaking met Amerikaanse kunstenaars en hun werk. Uniek is de speciale uitgave van een CD-ROM gewijd aan Hunten – kunst 2015. Deze werd mede mogelijk door Arthouse (Varsseveld). De uitgave geeft een goed inzicht van de manifestatie en dient als een prachtig naslagwerk. Huntenkunst 2016 is op 27, 28 en 29 mei.

Openingstoespraak Alex de Vries

 

Een dozijn overwegingen bij het tekenen.

De tentoonstelling ‘Is Getekend’ verwijst in de titel naar de persoonlijkheid van iedere exposant. Johan Breuker, Stephan van den Burg, Hans van Eck, Carlijn Mens, Jaap Ploos van Amstel, Marcel Reijerman en Auke de Vries laten in de Haarlemse Vishal zien hoe zij zich tot elkaar verhouden wat het tekenen betreft vanuit de idee dat zij op zichzelf staan. Je kunt tussen de kunstenaars wel lijnen trekken; als je een groepsportret van de kunstenaars zou maken, is het alsof je genummerde punten met elkaar verbindt waarvan de schijnbaar rekenkundige uitkomst toch ongewis is. Een nummer is geen naam en iedere kunstenaar heeft zijn eigen overwegingen om zijn tekeningen te maken.

1.
Als je wilt weten hoe iets in elkaar zit, kun je het proberen te tekenen. Daarmee ontdek je dat iets wat eenvoudig oogt een ruimtelijke complexiteit heeft die in de vanzelfsprekend waarmee het zich voordoet schuilgaat. Wat je in een tekening begrijpelijk maakt, kun je in de werkelijkheid nauwelijks bevatten. Het zijn dan ook twee verschillende dingen, hoezeer een tekening ook weer deel uitmaakt van de realiteit. Het realiteitsgehalte van een tekening is er vooral een in materiële zin: het papier en het houtskool of welke andere drager en betekening dan ook. In de tekening drukt de kunstenaar zich vooral handschriftelijk uit. De elementaire accuratesse daarvan is doorslaggevend voor de kwaliteit waarmee uitdrukking aan de verbeelding wordt gegeven. Meer dan op het oog wordt een tekening op de tast gemaakt. Met een stukje krijt in je vingers zet je een streep die je met de palm van je hand tot een veeg wrijft. Zo krijgt een lijn substantie, volume en schaduw.

2.
Aan het tekenen gaat in de praktijk van de beeldende kunst in feite geen waarom-vraag vooraf. Het is een noodzakelijke handeling om greep te krijgen op wat zich in je voordoet. Je kunt er je weg in vinden door het te tekenen. Je reageert ermee op wat vanuit jezelf zich voordoet in de ervaring van wat van buitenaf op je afkomt. Je dringt erin door, maakt het je eigen, je gaat er een verhouding mee aan die je op jezelf terugwerpt. In de tekening ben je alleen en je wordt erdoor opgetild.

3.
Door in je bestaan tekening te brengen, zet je een verhaal uit dat niet letterlijk is, maar als beeld navolgbaar. Je kunt er een weg in afleggen. Het is kwestie van het spoor dat je nalaat en uitzet. De tekening roept daardoor iets in jezelf op: een gedaante of een landschap of een verschijning in een omgeving, beweging in de ruimte waardoor je wordt omringd. In de tekening maakt zich iets los uit de achtergrond. Het treedt op de voorgrond. Wie tekent, raakt aan iets wat zich ongeveer laat kennen en in de verdere uitwerking wordt verduidelijkt. Dat is een proces dat zich niet laat raden, maar dat zich al doende onthult. Een tekening kent geen axioma. Iedere tekening komt op een andere manier tot stand.

4.
De tekenaar die om een onderwerp verlegen zit, kan niet kiezen. Dan is er in feite te veel. Steeds dient zich aan wat je te doen staat en die opdracht aan jezelf weigeren is een vorm van onmacht die het kunstenaarschap zich niet kan veroorloven. De consequentie is dan ophouden kunstenaar te zijn. De kunstenaar bestaat bij het tekenen, al is het maar wat hij in gedachten maakt, een aanduiding met zijn vingers in de lucht.

5.
Een tekening kun je niet onttrekken aan wat buiten je ligt, maar komt uit jezelf voort. Daaraan geef je je over. Steedsis het weer iets waar je eindelijk aan toe komt, hoeveel tekeningen je ook al hebt gemaakt. Je duidt er nooit de werkelijkheid mee aan, maar wat daar achter ligt. In de tekening los je dat op.

6.
Met iedere tekening betreedt de kunstenaar een onbekende ruimte. Het is er leeg en verlaten. Je kunt er niet ademen. De adem moet je er juist inbrengen. Een tekening moet lucht krijgen en daarmee licht, ruimte, vorm en kleur. Er bestaat geen houvast. Je verliest je erin om er de weg in te kunnen vinden. Het patroon dat je erin aantreft, wordt voortdurend doorbroken. Als er een stramien wordt gevonden dat de weg wijst, moet het worden vermeden.

7.
Hoe vaak je een handeling in de tekening ook herhaalt, het komt erop aan dat iedere verrichting een ander doel heeft. Wie de tekening verder wil brengen, kan niet doen wat al is gedaan. Iedere streep die word gezet, verandert de intentie van de tekening als zodanig.

8.
De precisie van een tekening is niet overeenkomstig onze waarneming. Observatie is een aan de verbeelding ondergeschikt aspect van de kunst. In die zin is de realiteit ongeloofwaardiger dan ons voorstellingsvermogen. In de tekening zijn de mogelijkheden eindeloos en het komt erop aan die waarachtig te presenteren. Wie in een tekening liegt verraadt de kunst. Dat wil niet zeggen dat de tekening niet bedrieglijk kan zijn, dat is misschien wel juist de ware aard van de tekening. De oprechtheid daarvan bepaalt de kwaliteit van wat er is getekend.
9.
De tekening dient in de uiteindelijk gedaante de ontkenning te zijn van het uiterlijk vertoon. Hoe precieus iets ook is verbeeld, het komt erop aan daarin volstrekt nietsontziend te zijn, eigenlijk barbaars en banaal, zo primitief als maar zijn kan. Om een vergelijking te maken met de geschreven taal: ook schuttingwoorden moeten correct worden gespeld om de zeggingskracht ervan optimaal te laten functioneren. Zo is het met de tekening ook: hoe onbeholpen er ook uitvoering aan wordt geven, het is van belang die gebrekkigheid zo effectief mogelijk in te zetten. Andersom geldt ook dat hoe vaardig en deskundig de tekening technisch ook is, de uiteindelijke weergave moet rücksichtslos onderuithalen wat je ziet en aan die bedrevenheid voorbij gaan.

10.
De tekening kent geen maat. Je kunt een voor in een akker trekken en daarmee een tekening tot stand brengen. We geloven graag de mythe dat vanaf de maan gezien de Chinese muur een getekende lijn in het landschap is. Zo bezien kan alles wat zich als menselijke ingreep afgetekend voordoet, als een verbeelding worden opgevat. Zelfs natuurverschijnselen doen zich als zodanig voor. Daarbij komt het er op aan dat de kunstenaar die identificeert in de beeldende voorstelling ervan.
11.
Zo gauw een potlood het papier raakt is er sprake van een metafoor. Er ontstaat een stijlfiguur, een gedaante die buiten de tekening niet bestaat. Het is een invulling van wat gezien of verteld is, een neerslag van wat je hebt van horen zeggen. De tekening is een verzelfstandiging van het voorstellingsvermogen. De tekening is de uitbeelding van de inbeelding in de verbeelding van de afbeelding.

12.
De tekening is een uiting van persoonlijk begrip van een gewaarwording die je niet registreert, maar ondergaat. Kunstenaars verwerken daarin het onbewuste en het gedachteloze waarmee hun begeestering gepaard gaat. In de tekening brengen ze dat weloverwogen en overweldigd tot leven.
13.
Omdat er dertien in een dozijn gaan nog een laatste bedenking. Een tekening heeft een voor- en achterkant. Je moet erin kijken, meer dan er naar kijken of er tegenaan kijken. DE tekening neemt weg wat er tussen ons in staat als je erin op gaat. Iemand die iets met woorden iets niet duidelijk kan maken, zegt: ik teken het wel even.

Was getekend, Alex de Vries.

Tentoonstelling Vishal in Haarlems Dagblad

HAARLEMS DAGBLAD 25 april 2015

Expositie toptekenaars in Vishal van Haarlem

Les Halles IX, (1966) door Jaap Ploos van Amstel uit ’Les Halles, de buik van Parijs’ met teksten van Emile Zola. Bekijk Fotoserie

HAARLEM – ’Een bescheiden liefdesbetuiging aan de tekening’ noemen de drie samenstellers van ’Is getekend’ Door Nuel Gieles – 24-4-2015, 17:12 (Update 24-4-2015, 17:12)

HAARLEM – ’Een bescheiden liefdesbetuiging aan de tekening’ noemen de drie samenstellers van ’Is getekend’ de expositie die tot eind mei te zien is in de Vishal. Johan Breuker, Hans van Eck en Jaap Ploos van Amstel brengen samen met vier andere tekenaars ’een ode aan de zuivere taal, het vakmanschap en de wendbaarheid van de tekening in al zijn vormen van figuratief verhalend tot uiterst conceptueel’. Het is schrijven en wegstrepen in een taal die ook toegankelijk is voor dyslectici.

De toverkracht van de lijnen die je trekt

We zijn uitgegaan van het grafisch denken van de kunstenaars. ,,Kleur is bij mij secundair’’, zegt Jaap Ploos van Amstel (1926). ,,Kleur dringt zich op. In mijn werk gaat het om een selectie van de werkelijkheid.’’ Van Van Amstel zijn onder meer tekeningen van fossielen uit Teylers Museum te zien.

Les Halles

Zeer fraai zijn ook zijn tekeningen uit 1966 van het doen en laten in ’Les Halles’ in Parijs. Bij de tentoonstelling verschijnt speciaal een genummerde en gesigneerde uitgave ’Les Halles, de buik van Parijs’ met deze tekeningen uit 1966 gelardeerd met teksten uit ’Le Ventre de Paris’, in 1873 opgetekend door Emile Zola.

Schetsboekje

Hans van Eck (1941) kiest voor een andere invalshoek voor zijn tekeningen. ,,Voor mij zijn tekeningen explosies op papier. Krachtig, stoer.’’ Met een schetsboekje bij de hand reisde hij door Tsjechië, ’een land met een vergeten en rafelige natuur: rotsen, diepe dalen, eindeloos zingende bossen en meren’. Terug in winters Haarlem werkte hij zijn schetsen nader uit: snelle notities mondden uit in de definitieve tekeningen: ,,papier, houtskool, potlood en een gummetje. Meer heb je echt niet nodig.’’

V erlangen

Uit het werk van Johan Breuker spreekt zijn passie voor landschappen en tuinen. In zijn beelden speelt de lichtval een belangrijke rol. ,,De lichtval roept momenten op van zuiverheid, stilte en ongrijpbaar verlangen. Liefde voor het tekenen is altijd het fundament onder mijn werk geweest. Tekeningen zijn bij uitstek het medium waarin ik me kan uitdrukken in een persoonlijk handschrift’’, stelt Johan Breuker (1942).

Gepokt en gemazeld

,,We zijn alle drie gepokt en gemazeld in dit vak. In goed overleg hebben we samen uitgezocht welke tekenaars we er verder nog bij wilden hebben. Met wie zouden we samen nou eens willen exposeren, dat was eigenlijk de onderliggende vraag.’’

Alleenrecht

De drie kwamen uit bij Stephan van den Burg (1974), Carlijn Mens (1972), Marcel Reijerman (1958) en Auke de Vries (1937). Vooral de laatste naam valt op omdat De Vries een naam heeft opgebouwd als beeldhouwer. Maar als zodanig denkt hij wél nadrukkelijk vanuit de lijn. De lijn behoort immers niet tot het exclusieve alleenrecht van de tekenaar, maar speelt ook een grote rol in de beeldhouwkunst. De Vries is daarvan een klaar voorbeeld. Zijn beelden zijn tekeningen die bijna letterlijk de ruimte ingroeien.

Ring

Niet voor niets zal hij 30 augustus onderscheiden worden met de Wilhelminaring, de tweejaarlijkse oeuvreprijs voor de beeldhouwkunst. De Vries geniet nationale en internationale vermaardheid.

Informatie

’Is getekend’, werk van zeven tekenaars, De Vishal, te zien t/m 31 mei.

’Een bescheiden liefdesbetuiging aan de tekening’ noemen de drie samenstellers van ’Is getekend’ de expositie die tot eind mei te zien is in de Vishal. Johan Breuker, Hans van Eck en Jaap Ploos van Amstel brengen samen met vier andere tekenaars ’een ode aan de zuivere taal, het vakmanschap en de wendbaarheid van de tekening in al zijn vormen van figuratief verhalend tot uiterst conceptueel’. Het is schrijven en wegstrepen in een taal die ook toegankelijk is voor dyslectici.

De samenstellers van ’Is getekend’. foto united photos/paul vreeker

Tentoonstelling Vishal

IS GETEKEND,

Johan Breuker, Stephan van den Burg, Hans van Eck, Carlijn Mens, Jaap Ploos van Amstel, Marcel Reijerman, Auke de Vries

Tentoonstelling in De Vishal,
van 18 april tot en met 31 mei 2015.

De opening vindt plaats op zondag 19 april. Inloop vanaf 16.00 uur,
opening 16.30 uur door Alex de Vries, auteur en adviseur voor kunst en cultuur.

Openingstoespraak Alex de Vries

Artikel Haarlems Dagblad

Foto's Opening en Tentoonstelling

U bent hiervoor van harte uitgenodigd.

Tekenen is een proces van direct handelen en reageren op wat je ziet, wat je denkt, maar vooral is het een ontdekkingsreis waarop je verbaasd ziet wat je al tekenend kunt oproepen. Tekenen is het intieme contact en de concentratie tussen de tekenaar, zijn materiaal en de lijnen en vormen op het tekenblad voor hem. Tekenen is een proces van kiezen en het juiste doen op het juiste moment. Het is schrijven en wegstrepen in een klare taal met een eigen grammatica. Tekenen vraagt om in bescheidenheid op te gaan in de suggestieve toverkracht van de lijnen die je zet.

De Vishal ontvangt financiële steun van de gemeente Haarlem Met dank aan Han Prins Kunstenaarsbenodigdheden, Haarlem

Link

Tentoonstelling Geestgrond

Tentoonstelling Geestgrond in de Kunsthal 45 in Den Helder

29 maart t/m 31 mei

Opening: 29 maart om 12.00 uur door dhr. Piet Warmerdam

Adres: Koningstraat 43-45 1781 KC Den Helder

tel 0223520391

email: infoatkunstalhal45dotnl

website: www.kunsthal.nl